Niepełnosprawni na rynku pracy

Według danych Narodowego Spisu Powszechnego z 2011 roku , wśród ogółu ludności Polski żyło 4,7 mln osób niepełnosprawnych, co stanowiło 12,2% ogólnej populacji (14,3% w 2002 roku – blisko 5,5 mln osób niepełnosprawnych).

W 2011 roku wśród ogółu niepełnosprawnych przeważały kobiety. Biorąc pod uwagę dane populacji generalnej (51,6% kobiety, wobec 48,4% mężczyźni), można mówić o niewielkiej nadreprezentacji kobiet w kategorii niepełnosprawnych.

W zależności od płci obserwuje się zróżnicowanie pomiędzy osobami niepełnosprawnymi prawnie (posiadającymi orzeczenie o stopniu niepełnosprawności), a niepełnosprawnymi wyłącznie biologicznie (bez orzeczenia). Wśród ogółu niepełnosprawnych mężczyzn 74% stanowią niepełnosprawni prawnie, a 26% niepełnosprawni biologicznie. Wśród kobiet 65,3% to niepełnosprawne prawnie, a 34,7% biologicznie.

Pod względem stopnia niepełnosprawności podział ten przedstawia się następująco:

Około 3 mln osób niepełnosprawnych żyje w miastach (64%), a 2,2 mln na obszarach wiejskich (36%), podczas gdy w populacji generalnej w jednostkach miejskich mieszka w Polsce 61% stałych rezydentów, a na obszarach wiejskich 39%. W miastach większość niepełnosprawnych posiada aktualne orzeczenia o niepełnosprawności (69,2%), na terenach wiejskich znaczącą grupę tworzą niepełnosprawni biologicznie (bez orzeczenia o niepełnosprawności) (37,9%).

Dane GUS wskazują, iż wśród osób niepełnosprawnych w 2011 roku, znaczną część stanowiły osoby bierne zawodowo (79,7% ogółu analizowanej zbiorowości). Z kolei zbiorowość aktywnych zawodowo wynosiła nieco ponad 20% populacji osób niepełnosprawnych. Wśród nich tylko 16,4% stanowiły osoby pracujące. Stopa bezrobocia wśród osób niepełnosprawnych wynosiła aż 19,2%.

Pod koniec 2012 roku (dane za IV kwartał) w Polsce było 15,6 mln osób pracujących. Wśród nich pracowało jedynie 492 000 osób z niepełnosprawnością.

Firmy nie ułatwiają grupom niepełnosprawnym znalezienia przyjaznego miejsca pracy. Jedynie 15% firm deklaruje, że stwarza warunki pracy odpowiednie dla osób niepełnosprawnych, a tylko 6% z nich faktycznie zatrudnia osoby niepełnosprawne na umowę o pracę.

Opracowanie własne na podstawie:
1. Dane GUS, Narodowy Spis Ludności i Mieszkań, Raport z wyników, 2011.
2. Ocena stanu wdrożenia standardów społecznej odpowiedzialności biznesu, Dla PARP opracowane przez SMG/KRC i PwC, 2011.